നൂറുൽ ഉലമയുടെ വായനാ ലോകം

ഒരു യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനി പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം ജനിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് നിരന്തരമായ വായനയിലൂടെയും ചിന്തയിലൂടെയും ആഴമേറിയ അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെയും രൂപപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. കേരളം കണ്ട സമാനതകളില്ലാത്ത മഹാജ്ഞാനി 'നൂറുൽ ഉലമാ' എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ജീവിതം ഈ തത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രായോഗിക രൂപമായിരുന്നു. വായിച്ചു വളരുന്ന മനസ്സിനേ ചിന്തകളുടെ ആകാശം തൊടാനാകൂ. ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരികവും ബൗദ്ധികവുമായ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ അടിത്തറ വായനയാണ്. കേവലമൊരു വിനോദത്തിനപ്പുറം, വായനയെ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതിരോധമായും (Cultural Resistance) എഴുത്തിനെ ഒരു സാമൂഹിക നവീകരണ ആയുധമായും മാറ്റിയെടുത്ത മഹാനായ പണ്ഡിതനായിരുന്നു എം.എ. ഉസ്താദ്. അറിവിനോടും വായനയോടും ഉസ്താദ് കാണിച്ച ആത്മാർത്ഥതയും സമർപ്പണവും വലിയൊരു മാതൃകയാണ്. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ഉള്ളിൽ വേരോടിയ വായനാശീലം, പിൽക്കാലത്ത് കേരളീയ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ വലിയൊരു ബൗദ്ധിക വിപ്ലവത്തിനാണ് തിരികൊളുത്തിയത്. 'വായിച്ചാലേ എഴുതാൻ പറ്റൂ' എന്ന മഹദ്വചനം അന്വർത്ഥമാക്കുന്നതായിരുന്നു ആ ജീവിതം. ഇസ്ലാമിക തത്വശാസ്ത്രത്തിൽ വിജ്ഞാനശാസ്ത്രത്തിന് (Epistemology) സവിശേഷമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ ആദ്യമായി കൽപ്പിച്ചത് ഇഖ്റഅ് എന്നാണ്. അതിവേഗ വായന (Speed Reading) ആയിരുന്നു എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ശൈലി. കിട്ടുന്ന പുസ്തകങ്ങളും മാസികകളും വെറുതെ വായിച്ചു തീർക്കുന്നതിനു പകരം, കൃത്യമായി ഓർമയിൽ സൂക്ഷിക്കുമായിരുന്നു. വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയം കൊണ്ട് കൂടുതൽ പേജുകൾ വായിച്ചു തീർക്കാനും, അതിലെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ഗ്രഹിച്ചെടുക്കാനുമുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സിദ്ധി എം.എ. ഉസ്താദിനുണ്ടായിരുന്നു. അതിധ്രുതഗതിയിൽ വായിക്കുമ്പോഴും സൂക്ഷ്മതയോടെയുള്ള വായന (Analytical Reading) ആയിരുന്നു. വരികൾക്കിടയിലൂടെ വളരെ ആഴത്തിൽ വായിക്കുകയും (Read between the lines), എഴുത്തുകാരൻ ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥതലങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ശൈലി. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വായനയ്ക്കിടയിൽ വന്ന അക്ഷരത്തെറ്റുകളോ വ്യാകരണ പിഴവുകളോ കണ്ടാൽ അത് അപ്പോൾ തന്നെ തിരുത്താനും പ്രസാധകരെ ഉണർത്താനും എം.എ. ഉസ്താദ് ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. വായനയ്ക്കിടയിൽ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള വരികളോ അറിവുകളോ കണ്ടാൽ അത് പുസ്തകത്തിൽ നിന്ന് വെട്ടിയെടുത്ത് സൂക്ഷിക്കുകയോ, ഡയറിയിൽ പോയിന്റുകൾ കൃത്യമായി കുറിച്ചുവെക്കുകയോ ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഈ രേഖകളെല്ലാം വളരെ കൃത്യതയോടെ ഫയലുകളിലാക്കി സൂക്ഷിക്കുന്ന ശീലവും എം.എ. ഉസ്താദിനുണ്ടായിരുന്നു. വായനയ്ക്കായി തന്റെ ദിനചര്യയിൽ എം.എ. ഉസ്താദ് ഒരു പ്രത്യേക സമയം മാറ്റിവെച്ചിരുന്നു. ചെറുപ്പകാലത്ത് തുടങ്ങിയ ഈ വായനാശീലം ജീവിതത്തിന്റെ സായംസന്ധ്യകളിലും എം.എ. ഉസ്താദ് തുടർന്നുപോന്നു. ഒന്നിലധികം ദിനപത്രങ്ങളും വരികകളും മാസികകളും നിത്യേന വായിക്കുകയും, ലോകസംഭവങ്ങളെ സ്വന്തം കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നത് എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ വലിയൊരു പ്രത്യേകതയായിരുന്നു. 'അൽബയാൻ' മാസികയിലായിരുന്നു എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ആദ്യ ലേഖനം അച്ചടിച്ചുവന്നത്. ആ ആദ്യ ചുവടുവെപ്പ് വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ഒരു പുതിയ വിപ്ലവത്തിന് കാരണമായി. എഴുത്തിന്റെ വഴിയിൽ പ്രതിസന്ധികൾ നേരിട്ടപ്പോഴൊക്കെ പറവണ്ണ മൊയ്തീൻ കുട്ടി മുസ്ലിയാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖർ > "നീ ധൈര്യമായി എഴുതിക്കോളൂ, തെറ്റുകളുണ്ടെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ തിരുത്തിത്തരാം" എന്ന് പറഞ്ഞ് എം.എ. ഉസ്താദിന് പൂർണമായ പിന്തുണ നൽകി. പിന്നീട് അങ്ങോട്ട് ആയിരക്കണക്കിന് ലേഖനങ്ങളും നിരവധി പുസ്തകങ്ങളും എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ തൂലികയിൽ നിന്ന് പിറന്നു. അക്കാലത്തെ എഴുത്തുകാരുടെ ക്ഷാമം പരിഹരിക്കാൻ എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ വിപുലമായ എഴുത്തുകൾക്ക് സാധിച്ചു. മുസ്ലിം സമുദായത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്ന പുത്തനാശയങ്ങളെയും പാശ്ചാത്യവൽക്കരണത്തെയും പ്രതിരോധിക്കാൻ എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ തൂലിക സദാ ജാഗരൂകമായിരുന്നു. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നപ്പോൾ, ഖുർആനിന്റെയും ഹദീസിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ നിരത്തിക്കൊണ്ട് എം.എ. ഉസ്താദ് പുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും രചിച്ചു. സുന്നി ആശയങ്ങളെ തെറ്റായി ചിത്രീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ച പുത്തൻ പ്രസ്ഥാനക്കാരുടെ വാദങ്ങളെ 1951-ൽ 'അൽബയാൻ' മാസികയിലൂടെ എം.എ. ഉസ്താദ് തുറന്നുകാട്ടി. സുന്നി ആശയങ്ങൾക്ക് താത്വികമായ അടിത്തറ നൽകാനും, വിരുദ്ധ വാദങ്ങളുടെ മുനയൊടിക്കാനും എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ മൂർച്ചയുള്ള എഴുത്തുകൾക്ക് കഴിഞ്ഞു. വായിച്ചുനേടിയ അറിവുകൾ പുസ്തകത്താളുകളിൽ ഒതുക്കി നിർത്തുകയായിരുന്നില്ല എം.എ. ഉസ്താദ് ചെയ്തത്. വായനയിലൂടെ ലഭിച്ച തിരിച്ചറിവുകളും ചിന്തകളും വലിയ പദ്ധതികളായി രൂപപ്പെട്ടു. സ്കൂളുകളിൽ മതപഠനം നിരോധിക്കപ്പെട്ട കാലത്ത്, വരും തലമുറയുടെ വിശ്വാസം സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരു ബദൽ സംവിധാനം അനിവാര്യമാണെന്ന് എം.എ. ഉസ്താദ് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കേരളത്തിൽ അതുവരെ കൃത്യമായ സിലബസില്ലാതെ നടന്നിരുന്ന മതപഠനത്തിന് ഒരു മാറ്റം വേണമെന്ന് ചിന്തിക്കുകയും 1951-ലെ സമസ്ത സമ്മേളനത്തിൽ 'വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡ്' രൂപീകരിക്കണമെന്ന ശ്രദ്ധേയമായ പ്രമേയം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അൽബയാൻ മാസികയിൽ മത വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ച് പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് എം.എ. ഉസ്താദ് ലേഖനങ്ങളെഴുതി. സമസ്ത കേരള ഇസ്ലാം മത വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡ് രൂപീകൃതമായപ്പോൾ, അതിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന പാഠപുസ്തകങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ എം.എ. ഉസ്താദ് മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ മനസ്സിൽ ഇസ്ലാമിക ആശയങ്ങൾ കൃത്യമായി ഉറപ്പിച്ചു നിർത്താൻ പാകത്തിലുള്ളതായിരുന്നു ആ രചനകൾ. ഒരു പണ്ഡിതന്റെ വായന എങ്ങനെയാണ് ഒരു സമുദായത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ രേഖയായി മാറുന്നത് എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമായിരുന്നു എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ജീവിതം. എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ തൂലിക വിശ്രമമില്ലാത്ത ഒന്നായിരുന്നു. ഒരു വശത്ത് പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അറിവ് പകരാനുള്ള പാഠപുസ്തകങ്ങൾ രചിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, മറുവശത്ത് സമൂഹത്തെ വഴിതെറ്റിക്കുന്ന ആശയങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർക്കാനും എം.എ. ഉസ്താദ് സമയം കണ്ടെത്തി. ജാമിഅ സഅദിയ്യ അറബിയ്യ പോലെയുള്ള വലിയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുമ്പോഴും, സമുദായത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനായി തന്റെ തൂലികയെ എം.എ. ഉസ്താദ് സജീവമായി നിലനിർത്തി. പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ മാത്രമല്ല, എഴുതിവെച്ച കൃത്യമായ നിലപാടുകളിലൂടെയും രേഖകളിലൂടെയുമാണ് എം.എ. ഉസ്താദ് ചരിത്രത്തിൽ മായാത്ത മുദ്രകൾ പതിപ്പിച്ചത്. 'നൂറുൽ ഉലമാ' എം.എ. ഉസ്താദ് എന്ന മഹാജ്ഞാനിയുടെ രൂപീകരണം ആകസ്മികമായിരുന്നില്ല. അത് ദീർഘവും കഠിനവുമായ പ്രയാണത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു. വായനയിലൂടെ അറിവ് നേടുകയും, ചിന്തയിലൂടെ അതിനെ പാകപ്പെടുത്തുകയും, നിരന്തരമായ അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെ സത്യത്തെ ദർശിക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു യുഗപുരുഷനായിരുന്നു എം.എ. ഉസ്താദ്. സമകാലിക ലോകത്ത് യഥാർത്ഥ പണ്ഡിതന്മാരാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏവർക്കും എം.എ. ഉസ്താദിന്റെ ജീവിതം ഇസ്ലാമിക ജ്ഞാനശാസ്ത്രത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലുള്ള ഒരു വലിയ പാഠപുസ്തകമാണ്.

